الشيخ محمد تقي بهجت

51

جامع المسائل ( فارسي )

شده باشد كه اين گونه تصرفات ابتداءً مملِّك شخص بوده است ؛ و همچنين بعد از استطراق با عدم ضرر . احداث دكَّه و جوى و كاشت درخت در راههاى عمومى 7 - و همچنين جائز است احداث دكَّه براى محل كسب در طرق نافذهء عامه ما دام مضرِّ به عابرين نباشد و موجب اختصاص مشترك بنحو غير مشروع نباشد ، نه در وقتى كه چنين باشد . و همچنين غرس در طريق عام ، جائز است با عدم اضرار و در وقت عدم آن ، نه در وقت آن . و همچنين جواز احداث بالوعه براى مصلحت طريق يا مصلحت محدِث كه صاحب خانه در احد طرفين است ، منوط به عدم اضرار با خصوصيات آن بالوعه به عابرين است . و همچنين است دفن اموات در اناطهء جواز بعدم اضرار . حكم خاك اخذ شده از طرق عمومى 8 - تراب مأخوذِ از طرق در موقع زيادتى آن بعد از عمل چيزى از آن چه ذكر شد ، مشترك است ؛ و قابل اختصاص به آخذ است در صورت عدم حاجت طريق و محلى از آن ، به آن خاك . شرط جواز استطراق طرق 9 - جواز استطراق طرق ، محدود به سرعت يا بطء و ركوب يا ترجّل نيست ، بلكه به عدم مزاحمت و مضارّه با سائر عابرين است . جواز فتح طريق مسدود شده 10 - و اگر به سببى طريقِ مسلوك ، مسدود شد ، همه مىتوانند آن را مفتوح نمايند و به حالت اصليّه اعاده نمايند . احداث ساقيه 11 - و اظهر محكوميّت ساقيه و احداث آن ، به حكم احداث ميزاب است ؛ پس جائز